Dit stukje gaat niet echt over kalligrafie, maar wel over letters. ‘Zuivelfabriek De Soester’ staat op de voorgevel van een voormalige fabriek in Soest, aan de Middelwijkstraat. Het is een bijzonder lettertype, dat onmiddellijk doet denken aan de jaren dertig van de vorige eeuw.

In 1907 werd op die plek een eerste fabriek gebouwd. Na verbouwingen en uitbreidingen in 1913 en 1921 kwam er in 1933 een echt grondige verbouwing tot wat er nu nog staat. Na de fabricage van boter werden er ook kaas en andere zuivelprodukten gemaakt, van de melk van boeren uit de omgeving, en in de jaren vijftig ook poederkaas. In 1933 kostte een liter volle melk 9 cent, karnemelk 6 cent en gortepap 10 cent. In 1949 kwam er een eind aan de zuivelgeschiedenis. In het pand kwam een aantal jaren een meubel- en woonwinkel en momenteel heeft het deels een woonbestemming. Wél heeft het nu een erkenning als gemeentelijk monument, inclusief de 26 meter hoge schoorsteen.

Maar nu die letters. Ik heb gezocht en gezocht, maar ik weet niet wie ze heeft ontworpen. In ieder geval hoort er dus het jaartal 1933 bij. Het dichtst in de buurt komen letters uit de tijd van de ‘Amsterdamse school’. Als het geen gangbare letters zijn geweest, zou dit type ook speciaal voor dit gebouw gemaakt kunnen zijn.

Wat opvalt:

– achter de naam De Soester staat een punt. Waarom? Het zou logischer zijn geweest dan ook aan punt te zetten vóór die naam, als een soort aanhalingstekens. Ervóór heeft geen punt gestaan, want die tweede regel begint op dezelfde plek als de eerste regel.

– je ziet dat de hoofdletter L een probleempje vormt. Tussen de L en de F ontstaat een gat dat je niet wegwerkt.

– opmerkelijk is de middelste dwarsbalk in de E, die heel hoog zit. Dat zit hij dus ook in de F, en datzelfde zie je terug in de B en in dat wonderlijke bovenste slingertje van de S.

– het dwarsbalkje van de A zit daarentegen weer heel laag (even hoog als in de E kón niet). De driesprong in de K zit óók heel laag.

– het opmerkelijkst is nog wel de R. Normaal zou de boven-ronding van de B en de R op dezelfde hoge plek zitten. Maar die van de R is heel groot en die van de B heel klein (zie in FABRIEK). En dan het been van de R, dat normaal schuin naar rechts-onder loopt. Nee, hier is het afgezakt tot een horizontale streep. Logischer was misschien geweest om dat schuine been hetzelfde te laten lopen als in de K.  Maar goed – de vreemde R detoneert toch niet echt: in de totale tekst lees je gewoon dat er ‘Zuivelfabriek De Soester’ staat, in een lettertype dat zo karakteristiek is voor de jaren dertig.